Tóc David

Ken Elkes (Anh)
TÓC DAVID

Khi David bước ra cửa, cậu hơi bị hoa mắt bởi ánh sáng mặt trời trắng lóa, và theo bản năng cậu chới với chụp lấy tay cha.
Đó là một ngày thực sự ấm áp đầu tiên của năm, trên cả mong đợi, nền nhiệt bất ngờ tăng. Thời tiết giao mùa cuối xuân sang hè. Cha và con trai đang trên đường đến tiệm hớt tóc, một trong nhiều chuyện mà họ luôn làm cùng nhau.
Giờ vẫn vậy, cái lệ thường ấy. “Đã đến lúc cắt dọn cái đống bờm xơm của con,” Cha của David sẽ nói, chỉ vào cậu bằng hai ngón tay kẹp điếu thuốc ở giữa. “Có lẽ cha nên làm điều đó. Mấy cái kéo lớn tỉa cây đâu nhỉ Janet? Hà hà xén lông cừu đã”
Đôi khi cha rượt cậu quanh phòng khách, làm bộ như cha chuẩn bị cắt tai cậu. Khi bé David thường hoảng hồn khóc ré lên, sợ cha sẽ cắt mất đôi tai của mình thật, nhưng chuyện đó xưa rồi.
Tiệm hớt tóc của ông Samuels ở trong một căn phòng dài phía bên trên chỗ bán khoai tây chiên, phải leo lên cả dãy cầu thang dựng đứng. Những bước chân đàn ông thành hàng chen nhau lên xuống thường xuyên làm mòn nhẵn các bậc thang gỗ. David theo sau cha, cảm thấy bực bội khó chịu vì cậu không thể nện những bước chắc nịch khiến cầu thang lung lay rên rỉ kẽo kẹt như cha cậu.
David yêu tiệm hớt tóc – nó không hề giống như nơi nào khác cậu từng tới. Nơi đó ngập ngụa mùi thuốc lá, mùi đàn ông lẫn mùi của quá trời loại dầu xức tóc. Thi thoảng mùi khoai tây chiên lên tận trên gác, ùa vào phòng cùng với một khách hàng hớt tóc và khi cánh cửa mở ra đố ông nào không nở mũi hít hà.
Những bức ảnh đen trắng chụp các anh thanh niên với đủ kiểu tóc xưa rích treo bên trên một bức hình đóng khung ở cuối phòng, nơi hai cái ghế hớt tóc được bắt bù loong xuống sàn. Đó là hai cái ghế nặng, lỗi thời với chân đế cao su đệm hơi hay xịt xì lạch cạch khi ông Samuels rướn gân – rõ từng ngấn cổ phúng phính – điều chỉnh chiều cao của ghế.
Phía trước ghế hớt tóc là những cái bồn rửa sâu có vòi sen gội đầu và ống kim loại dài gắn với các vòi nước, dường như không phải bất cứ ai cũng được sử dụng chúng. Đằng sau bồn rửa là gương soi và ở hai bên có những cái kệ để kính thưa các thứ: lược nhựa đủ loại (vài cái được nhúng vào một tô thủy tinh chứa chất lỏng màu xanh), kem cạo râu, kéo, dao cạo, bàn chải tóc và, được xếp chồng khít theo hình tháp, 10 bình kem Brylcreem đỏ tươi.
Cuối phòng, khách chờ hớt tóc ngồi, im lặng trong hầu hết thời gian, trừ khi ông Samuels ngưng tay kéo, rít thuốc, nhả làn khói mỏng xám xanh như đuôi diều cuộn lên không trung.
Khi đến lượt David hớt tóc, ông Samuels đặt một tấm ván gỗ phủ miếng da đỏ-nâu ngang qua chỗ tì tay của cái ghế để thợ cắt tóc khỏi phải khom xuống lúc hớt tóc cho cậu. David trườn thượng lên ghế băng đặc biệt dành cho cậu.
“Với tốc độ lớn như dưa, nhổ giò kiểu này thì chẳng bao lâu nữa cậu sẽ không cần thứ này, sẽ được ngồi trên ghế đường hoàng, nhóc ạ” ông thợ hớt tóc nói.
“Wow”, David reo khẽ, quằn người tìm cha, quên béng rằng cha có thể nhìn thấy cậu qua gương. “Cha, bác Samuels bảo con sớm được ngồi trên ghế dựa, không chỉ…trên miếng ván đâu nha!”
“Thì cha nghe,” cha cậu ậm ừ, vẫn chăm chú đọc báo, chẳng nhìn lên. “Cha mong đến lúc đó bác Samuels sẽ bắt đầu lấy lên khi hớt cho con.”
“Ít nhất là gấp đôi giá bây giờ”, ông Samuels nói, nháy mắt với David.
Cuối cùng, cha của David rời mắt khỏi tờ báo, ngước lên nhìn vào gương, thấy cậu con trai đang nhìn mình. Người cha mỉm cười.
“Không phải đã lâu lắm rồi kể từ lúc cha phải ẵm con lên tấm gỗ bởi con không thể tự leo lên đó…” người cha nói.
“Chả ai mà trẻ con mãi đâu, phải không bọn bây,” ông Samuels tuyên bố. Tất cả những người đàn ông trong tiệm gật đầu đồng ý. David cũng vậy.
Trong gương, cậu nhìn thấy cái đầu nhô ra khỏi tấm choàng nylon mà ông Samuels đã lèn quanh rồi nhét vào cổ áo của cậu cùng cái nêm bằng bông xơ. Đôi khi cậu liếc trộm bác thợ hớt tóc làm việc. Người bác thợ có mùi hỗn hợp của mồ hôi và nước hoa cạo râu khi bác di chuyển xung quanh cậu, chải chải cắt cắt, cắt cắt chải chải.
David cảm giác như cậu đang ở trong một thế giới khác, yên ắng, ngoại trừ tiếng lê chân của bác thợ hớt tóc trên tấm vải sơn lót sàn và tiếng lách cách của cây kéo. Từ phản chiếu trong gương cửa sổ, cậu có thể nhìn thấy cảnh vật qua đó, một vài đám mây nhỏ từ từ trôi ngang qua khung cùng chuyển động của hai cánh kéo tạo tiếng click đều đều.
Buồn ngủ, ánh mắt cậu hạ dần ngay vạt áo khoác nơi tóc cậu rũ xuống, mềm xốp như tuyết rồi cậu tưởng tượng mình đang ngồi trên ghế giống những người đàn ông và các anh thanh niên, băng ghế chờ đặc biệt đặt dựa vào góc tường.
Cậu nghĩ đến cuốn sách tranh về những câu chuyện trong kinh thánh mà dì cậu đã tặng cậu dịp Giáng sinh, có kể chuyện Delilah cắt mái tóc của Samson. David tự hỏi không biết sức mạnh của cậu sau này có được như của Samson không.
Khi ông Samuels hớt xong, David thót từ chỗ ngồi xuống, phủi những mẩu tóc dính ngưa ngứa trên mặt. Nhìn xuống sàn, cậu thấy tóc cậu phủ dày, những búi tóc vàng hoe nằm rải rác giữa những búi màu nâu, màu đen và muối tiêu của những người đàn ông hớt trước cậu. Đột nhiên cậu muốn cúi xuống gom mớ tóc vàng, tách ra khỏi tóc của những người khác, nhưng cậu không có thời gian —
Nắng vẫn còn hơi gắt khi họ ra đến vỉa hè bên ngoài tiệm, nhưng không đến mức đổ lửa. Mặt trời qua đỉnh rồi và nắng bắt đầu dịu dần.
“Cha nói con nghe nè, chàng trai, chúng ta kiếm ít cá và khoai tây chiên mang về nhà, phụ mẹ con đỡ bữa trà”, cha của David nói rồi rẽ lên con phố.
Cậu con trai khoái chí nắm chặt tay cha. Những ngón tay chai sần siết lấy bàn tay cậu một cách quá ư…êm ái và David ngạc nhiên nhận ra, âm ấm trong lòng bàn tay cha, một lọn tóc của mình.

Thanh Nguyên dịch

Một thí dụ về tiếng sét

Truyện ngắn của NGUYỄN TRUNG

Tặng Nam Hưng

 

I

Cơn giông làm tôi giật mình. Tôi co người, kéo mền trùm kín đầu. Từ khi thiên lôi xóa sổ bác Hai ngay trước mắt tôi khi bác cháu đang câu trộm, tôi bị chấn động. Nỗi ám ảnh rằng một ngày nào đó mình sẽ bị trời đánh nhuộm đen tâm hồn rỗng tuếch của tôi, ngấm vào tận xương tủy tôi. Ba mươi tuổi đầu, tôi vẫn sợ tiếng sét.

Mười sáu giờ hai sáu phút ngày mười sáu tháng Bảy năm hai ngàn không trăm mười là lúc tôi xem giờ. Ngán ngẩm, tôi cầm điện thoại, lồm cồm bò dậy. Tôi đã chờ nàng hơn ba tiếng và thiếp đi khoảng chục phút. My sẽ chờ K. ở đây, không gặp không về. Nhắn lại mẩu tin cũ, tôi ném niềm hy vọng vào giường, mở toang cửa sổ nhìn xuống con phố buồn.

Phan Thiết mùa này trời thường mưa về chiều. Những con đường nhỏ nhạt nhòa mưa làm ta có cảm giác trống vắng, nao lòng. Tôi thấy nàng che dù dìu tôi ra khỏi quán bánh xèo. Phía bên kia là khách sạn Trường Thịnh nhưng tôi vờ say chân thấp chân cao lừng khừng giữa đường tay chỉ chỉ vào má mình. Cuối cùng nàng nhượng bộ bằng nụ hôn – dính mỡ, thơm mùi bánh xèo – mà sau đó tôi kiên định giữ lại cho đến khi chúng tôi chúc nhau ngủ ngon. Tôi thấy cả hai cùng phá lên cười: tôi mừng còn nàng ngượng. Tôi thấy ngay lập tức nàng phát hiện bị lừa, nàng bỏ tôi dưới mưa, chạy thẳng vào sảnh. Tôi thấy tôi theo sau nàng, ôm đầu cố bảo vệ cái bằng chứng xác thực thánh thiện và quá mong manh ấy. Khuya 15 sớm 16 tháng 7 hẳn nhân chứng duy nhất cho trạng thái choáng ngợp hồn tôi, như tiếng sét. Không phải sét trời tôi ba mươi còn sợ, tiếng sét mang tên Minh Khanh chói sáng thằng tôi hiu hắt, thăng hoa thằng tôi trần tục.

Từng cơn gió thơm nồng hương nắng, hơi đất, mùi biển cả và mát đến lạnh người. Ngày dần xa cùng tiếng rao của cụ già bán ngô luộc. Mưa tạnh. Chút nắng còn sót lại trôi thành một vệt mờ về phía ngoại ô. Với góc bấm này, nếu đem theo chiếc Canon EOS 50D chuyên dụng, tôi có thể chụp vài khung hình ưng ý đại thể như Về thời quá vãng.

Tôi ườn ra giường. Mất kiên nhẫn, tôi quờ tay cầm nỗi ê chề lên, nhắn lại mẩu tin cũ, My sẽ chờ K. ở đây, không gặp không về!… ( sau khi nóng nảy thêm dấu than rồi chênh chao làm tiếp ba cái chấm). Tới giờ này tôi hầu như trong trạng thái vô vọng. Nàng không đến. Nàng không nghe hoặc trả lời điện. Mà phải xa xôi cách trở gì cho cam, biệt thự-văn phòng của nàng chỉ cách khách sạn nửa giờ đi bộ. Lỡ ngoéo tay, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, tôi biết làm gì hơn?! Trái tim rướm máu bị bóp nghẹt bởi lực nén vô hình, tôi xót đau rồi thấy ngợp thở. Gian phòng đầy ắp hình bóng giọng nói thân quen của nàng. Đây, nàng chải mái tóc mây. Kia, nàng trang điểm, chợt buồn dấu chân chim đuôi mắt, lí giải sự vĩnh cửu nhỏ nhoi kiếp người. Đó, nàng nằm quay mặt vào tường thủ thỉ về cậu con cưng 17 tuổi vừa biết yêu và chưa hề hỏi ai là gã quất ngựa truy phong khi người mẹ trẻ mang bầu cậu lúc chưa đầy 20. “Thơ là đời chứ đời không phải là thơ”, nàng quay ra nhìn tôi với đôi mắt u hoài, buồn bã kết luận.

i/ Ghi chú:

Hai mươi năm làm phóng sự điều tra, mười năm viết truyện không giúp tác giả diễn đạt trong sáng mạch lạc câu chuyện mà chàng phó nhòm kể. Phần vì mọi việc cứ rối tung cả lên do chàng nhớ đâu nói đó, phần vì sự gián đoạn ngay lúc gay cấn này do người trình bày chả cầm được nước mắt. Thật chẳng ra làm sao cả. Sau một hồi đánh máy lia lịa, tác giả đọc lại phải cố mới  hiểu những gì vừa viết. Hiện tượng lặp từ, sai chính tả, thiếu lô-gic là phổ biến. Nhưng nỗi hoảng loạn của tác giả lên đến tột đỉnh khi chàng gạt nước mắt, phán: “Mối tình của chúng tôi đẹp nhất thế kỷ XXI. Hơn nữa trải nghiệm của tôi là độc nhất vô nhị nên tôi thiết tha được xuất hiện ở ngôi thứ nhất số ít.” Tác giả không nỡ nhẫn tâm trong những tình huống nhạy cảm. Mong quý vị lượng thứ. Tác giả sẽ cố viết thật giản dị những đoạn ngay sau.

II

 

            Chúng tôi lẻn ra ban công lầu 5 để lại các vị văn nghệ sĩ tự do trong phòng nàng ăn nhậu bình phẩm ngày Đại hội nội bộ Hội Văn nghệ lần V.

– Cứ như bị tra tấn

– Thế mới dân chủ – Nàng bảo – Kệ họ đi.

Choàng tay qua vai tôi, nàng nói tiếp sự khốn khó, tủi nhục của gái-chửa-hoang. Giọng nàng đều đều, nàng như đang kể cho chính mình. Nàng dừng lời nhìn tôi. Tôi nắm chặt tay nàng, không nói gì. Tôi được biết thêm nỗi truân chuyên nàng đã trải giai đoạn con mọn và thành lập công ty.

– Khanh… ba lần qua đêm… – Nàng ôm ghì lấy tôi – với các ông lớn… mới…

– …

– Chỉ vậy. Cách đây chục năm rồi. Dạy con nên người, vực công ty đứng được – My à – nhiều khi quá sức chịu đựng… nghĩ không đủ sức đứng dậy được nữa… Cu Long cũng được lắm. Năm nào hai mẹ con cũng ra huyện đảo Phú Quý tham gia mùa hè xanh. Cu cậu dạy nhạc, cầu lông cho tụi nhỏ còn Khanh đi phụ nó nấu ăn từ thiện kiêm luôn việc hướng dẫn nữ công gia chánh cho các bé gái. Còn nhiều trẻ đói ăn, đói chữ…

Tôi giấu mặt vào tóc nàng, mắt cay cay.

Trời đã khuya lắm, có lẽ là gần sáng. Ngọn đèn đường lạnh lẽo đơn côi hiu hắt hất ánh vàng vọt trên đầu chúng tôi.

Chúng tôi chia tay lúc 4 giờ sáng. Thay vì để tôi ngủ lại, nàng lấy khăn ấm lau sạch bằng-chứng-phạm-tội-ngọt-ngào nơi má tôi rồi mời tôi ra. Tôi nghe tiếng chốt cửa lạnh tanh. Đứng đấy một hồi lâu, tôi thất thểu xuống phòng 404, ngửa ra giường, mắt nhìn trân trân lên trần nhà. Lịm đi. Tôi mơ mình đưa đám bác Hai. Buồn.

III

 

            Tôi, Phan My, là con một. Tôi sinh năm 1980. Năm tôi hai tuổi, cha tôi chết khi cuốc đất đụng phải bom mìn. Buồn đau khốn khó đồng hành với tuổi thơ tôi. Năm lên bảy, tôi bị sét làm cháy sém một nửa tâm hồn, may mà thoát chết. Tôi khóc như mưa khi đưa tang bác Hai, người cha thứ hai. Mẹ tôi lo làm mướn sống qua ngày, không có thời gian dạy dỗ chỉ bảo tôi. Chưa hết cấp II tôi nghỉ học làm công việc bơm nước vào khuôn ở phân xưởng đá lạnh xí nghiệp đông lạnh Sa Huỳnh. Có lẽ trái tim bé bỏng của tôi đóng băng từ đó. Tôi né tránh mọi giao tiếp, lao vào học đêm này qua đêm khác. Năm 17 tuổi mặt bằng kiến thức của tôi đã rất vững. Tôi còn biết tiếng Tàu, khá về ngôn ngữ Tây Ban Nha, sử dụng Anh ngữ thành thạo trôi chảy. Cho đến giờ người thầy lớn nhất của tôi là sách vở. Và người thầy lớn nhì của tôi là tôi. Kết luận này khiến mẹ tôi buồn. Mẹ bảo, con đủ lông cánh rồi, hãy bay đi. Tôi tin lời mẹ… nhưng thôi, đó là chuyện sau này. Hãy quay lại năm tôi 17 tuổi, lần đầu quan hệ… lần đầu nghe nói tới bệnh lãnh cảm trong đợt công ty khám sức khỏe định kỳ. Tôi đã bỏ hết lương tháng ấy vào cái khe ngực em ca-ve miền Tây nõn nà.[…]

ii/ Ghi chú:

Nhằm tránh tình trạng dung tục trong văn chương, tác giả không đánh máy đoạn dài 15 phút kể của chàng trai. Mong quý vị thông cảm. Đại khái cuộc mây mưa ân ái đầu đời chỉ đem đến cho chàng nỗi thất vọng ê chề. Nhưng nhờ thời gian giải lao này mà tác giả lờ mờ nhận ra cái “đinh”của câu chuyện. “Đại hội thành công tốt đẹp chứ?”- Câu hỏi của tác giả để chuyển hướng. Chàng không đáp mà kể tiếp.

IV

 

            Sau, tôi vào Đức Linh làm việc như là một phóng viên ảnh. Một đêm nhậu say ngủ tại bè cá tôi mơ thấy mặt trời bị mặt trăng đánh chảy máu ròng ròng. Kinh. Đen sệt cả dòng sông La Ngà. Khi huyết đen của mặt trời ngập tới mũi tôi thì tôi tỉnh dậy. Trong trạng thái say-mơ-run, tôi chụp được bức ảnh mây xám nuốt chửng mảnh trăng gầy. Nó đấy. Giải đặc biệt khu vực đấy. Từ đó liên tiếp thắng, nhận thưởng đều đều. Năm kia, lúc số giải bằng số tuổi tôi mới xin vào hội. Một tuần sau lễ kết nạp, tôi về Phổ Châu chịu tang mẹ. Ông trời khắt khe, ban phát cái này, lấy đi cái nọ. Suốt đời tôi là thằng bất hiếu. Ảnh mẹ tôi lúc trẻ đó… mắt giống hệt mắt nàng. Gặp nàng lần đầu, chiều 15/7 ở phòng lễ tân khách sạn Trường Thịnh, tôi đã giật mình, tim đập loạn xạ.

Ngày “Đại hội nội bộ” kết thúc cùng cảm giác mệt mỏi theo tôi về tới khách sạn. Một người đàn bà đẹp ngồi đọc báo tại cái bàn gần thang máy. “Nhà thơ Minh Khanh, nữ hoàng trong giới văn nghệ sĩ cũng như giới doanh nhân tỉnh” – Ông tinh đời thấy tôi nhìn vẻ đắm đuối bật mí –  “Giám đốc công ty Thanh Long, cũng là tên cậu con cưng của cô ấy”. Nàng bị bao vây giữa đám đông. Các bà thì chanh chách còn các ông cứ leo lẻo. Nàng vẫn chăm chú vào bản phô-tô tờ Người cao tuổi có trang viết về chuyện “lùm xùm” ở Hội Văn nghệ. Lâu lâu nàng lại hất tóc, nhíu mày, ồ, thế a, vậy sao… Tôi nháy mắt chào nàng. Không phản ứng. Tôi giơ hai ngón tay vẫy vẫy. Vẫn vậy. Tôi phát điên với hệ thống phòng thủ đánh chặn của nàng, lách tới: “Làm ơn xê tờ báo sang bên”. “Ồ. Thế a. Vậy sao?”. “Để tôi nhìn cho rõ” – Tôi đánh liều – “Trông cô quen lắm”. “Chào em! Chị là Minh Khanh”- Nàng chìa tay. Tôi nắm lấy. Cứng miệng. Chua thế! Ơn trời, cũng đến lúc tôi có cơ hội trả đũa. Mặc dù nhà ở Phan Thiết, nàng ham vui, đặt phòng VIP ở lầu 5. Nàng vào thang máy là tôi thót theo ngay. Đẹp như mơ: chỉ có hai người. Tôi cố đứng thật sát nàng khi bấm số 4, chằm chằm nhìn đôi mắt hồ thu trong gương. “Em là…?”. “Nhiếp ảnh gia Phan My”. Mùi thơm nhè nhẹ ở đâu đó khiến tôi ngất ngây. Cửa mở. Tôi bước nhanh ra sau khi đặt nụ hôn vội lên tóc nàng. Chủ ý là đùa nhưng người tôi cũng nóng ran. Khó nhọc lắm tôi mới vào được phòng 404. Tôi nằm úp mặt xuống giường, chẳng thèm bật điện hay quạt hay máy lạnh…

Tôi điện thoại lên phòng 502, mời nàng cơm tối “để xin lỗi”. Nàng từ chối.

– Nếu giám đốc chê nghèo thì thôi.

– Sao lại thế? Được… Cơm bụi nha?

– My chờ ở dưới – Tôi như trút được gánh nặng – Đọc số di động của Khanh đi!

Nửa tiếng sau nàng mới xuống sảnh. Nàng trao đổi điều gì đó với người quản lý khách sạn, vẻ thân quen lắm. Tôi có dịp ngắm kỹ nàng. Nàng trang điểm nhẹ, quấn khăn cổ màu hồng phấn. Nom nàng thanh thoát trong chiếc đầm xanh nhạt.

– Mấy anh chị Bắc Bình tới chơi… – Nàng thanh minh.

– Chắc My chết mất. – Tôi vừa nói vừa nắm bàn tay nhỏ nhắn của nàng.

Nàng mua hai ổ bánh mì, đưa tôi một ổ, bảo: đi dạo nha. Chúng tôi vừa đi vừa ăn, nói chuyện tào lao. Sau đó chúng tôi vào quán cà phê cạnh bãi biển hóng gió, ngắm biển đêm. Nàng nép vào người tôi, nghe tôi kể thời thơ ấu của tôi ở Đức Phổ, chuyện tôi tình cờ đến với nghệ thuật.

– Bức ảnh đoạt giải đầu tiên của My là cảnh mẹ chụm lá dương nấu cơm một chiều đông. Mẹ My đã không vui vì cho rằng My “kể khổ, mua lấy sự thương hại”. Bài thơ đầu tay của Khanh thì thế nào?

– Viết liền một đoạn khoảng ba bốn trăm từ gì đó về thân phận người phụ nữ, rồi enter sáu bảy chục lần. Nom cũng vui mắt, ngắn dài đủ kiểu.

– Khanh cứ đùa.

– Thật. Bây giờ vẫn viết kiểu ấy nhưng ngắn hơn, cô hơn và lý sự hơn.

– Kính nể!

Hì, hì. Nàng đấm vào lưng tôi, cười hồn nhiên.

Chúng tôi về gần tới khách sạn thì trời đổ mưa nên ghé quán ăn bánh xèo. Tôi giành nhiệm vụ quấn bánh. Hễ trời mưa lạnh là tôi lại nhớ mẹ với những cái bánh xèo nóng dòn vừa béo vừa thơm ăn ngay tại bếp. Nàng nhẩn nha ăn, cầm bánh nhẹ bằng hai ngón, chấm mắm in ít, ngón út chĩa ra nom dễ ghét. No bụng, tôi nhấm nháp vài ly rượu chuối, nhìn nàng… ăn.

Tiếp theo thì anh biết rồi đấy.

iii/ Ghi chú:

Chàng kể lại đoạn đầu. Tác giả nhắc nên câu chuyện tiếp tục như sau:

 

Sáng hôm sau tôi đến dự “Đại hội công khai” trễ. Công tác tổ chức kể cũng lạ: nghỉ tại khách sạn Trường Thịnh mà địa điểm diễn ra Đại hội lại là khách sạn Đồi Dương. Tôi vào, hội trường đã đông đủ hội viên quan khách chuẩn bị lễ chào cờ. Nàng mặc áo dài tím, nom nghiêm nghị. Tôi đứng bên, áo sơ mi nhàu y bộ mặt, quên cà-vạt. Lúc ngồi xuống, tôi hỏi nhanh, Khanh đợi tôi có lâu không? Nàng im lặng. Tôi vẫn cố, “Tại sao giữ cái ghế này cho tôi?” rồi nắm tay nàng, “Cảm ơn!”. Nàng để tôi nắm tay, không nói gì. Lúc đoàn thư ký lên làm việc đột nhiên nàng bảo: “Mình ra ngoài đi”. Ra khỏi cửa hội trường, nàng nói nhỏ vẻ bí mật: “Đợi đây nha”. Chờ nàng, tôi không thể đứng yên. Tôi rít thuốc liên tục, đi tới đi lui, hình dung đủ thứ bậy bạ. Lâu thế, chắc nàng đang tìm một phòng… Điện thoại rung, tôi nôn nóng, “Ở đâu?”. “Dưới này… về lại Trường Thịnh”. Tôi chạy bổ xuống lầu, đầu óc quay cuồng. Đúng. Đây toàn quen. Rất không ổn. Tôi choàng vai nàng ra khỏi khách sạn. Mặt nàng hơi tái đi khi chúng tôi lên taxi. “Không sao”- Tôi vỗ vỗ lưng nàng.

Trong thang máy tôi ôm chặt nàng; nàng đẩy ra. Tới phòng 502 nàng lại bảo: “Đợi đây nha”. Vẫn là tiếng chốt cửa lạnh tanh. Tôi đốt thuốc khi nàng tắm và trang điểm – tôi nghĩ vậy. Ôi, như là chuyện phiêu lưu hấp dẫn! Cửa mở. Tôi lao vào. Nàng rạng rỡ: “Xong rồi…”. Tôi khóa miệng nàng bằng cái hôn thèm khát cưỡng chế phàm tục. Nàng ú ớ tôi càng hăng. Tiếng nhạc chuông máy nàng làm tôi khựng lại và bị đẩy ngay ra. “Ừ, ừ, chiều tới chở mẹ”. Bốp! Tai tôi lùng bùng, má rát nhưng tôi, nói gian chết liền, vẫn sấn đến vật nàng xuống giường. Khi hạt nút áo đầu tiên của tôi bung ra thì câu hỏi lạnh tanh của nàng khiến tôi như bị dội gáo nước: “Tình cảm quý mến mà ta dành cho nhau là thế này sao?”. Tôi thấy tự ái. Tôi tỏ vẻ ta đây bất cần. Làm cao ư. Cám ơn. Tôi gài khuy chiếc sơ mi, vuốt tóc đứng lên. Nàng nắm tay kéo lại, ghì chặt đầu tôi vào ngực nàng. Rồi nàng khóc. Tôi hoang mang, không hiểu gì và cũng không biết làm gì. Chúng tôi ở trong tư thế như vậy cũng lâu lâu. Cuối cùng nàng hôn má tôi, bảo: tới Đại hội. Chúng tôi không đi cùng nhau, tới Đại hội không ngồi gần chỗ.

Bế mạc Đại hội là đến liên hoan. Vào phòng dự tiệc trưa tôi không thấy nàng, chạy tìm quanh cũng không thấy. Điện. Không nghe máy. Về Trường Thịnh. Khách 502 đã trả phòng. Hỏi lễ tân lời nhắn. Đáp: không.

Tôi nhắn, My sẽ chờ K. ở đây, không gặp không về, rồi trả phòng 404, đặt phòng 502.

Lúc 18 giờ 32 phút ngày 16/7/2010 tôi mừng như chết đi sống lại khi có tin nhắn. Tôi đã tràn trề hy vọng khi thấy tin nhắn là của nàng. Nội dung khá dài:

“Khanh rút thẻ chuẩn bị cho công tác từ thiện: trao 20 suất học bổng cho học sinh nghèo vượt khó ở Mũi Né. Vội đi dự Đại hội, để quên tiền trong phòng khách sạn. Ban sáng điện về Trường Thịnh định nhờ cất giùm, mãi chẳng gặp người quen. Tính bảo lễ tân nhưng lại thôi. Số tiền khá lớn, về cũng gần nên rủ My luôn. Hồi trưa thằng cu chở Khanh đi xuống đó không kịp dự liên hoan chia tay. Nghĩ, xong Đại hội là My về Đức Linh luôn chứ? Khanh trân trọng thời gian vui vẻ bên nhau những ngày qua, trân trọng tình cảm My dành cho Khanh. Về nhà đi My ơi! Cám ơn My thật lòng. Hãy là bạn tốt của nhau nhé. Mọi chuyện hẵng cứ để thuận lẽ tự nhiên, O.K?”

Tôi không hiểu gì và cũng không biết làm gì, chỉ biết chắc một điều: Nàng đang ở quá xa tôi.

iv/ Ghi chú:

Chàng trai lặng lẽ quay người nhìn xa hút về phía những dãy núi. Tác giả xé cái vỏ bao thuốc đã hết. Bài báo về ấn tượng của một hội viên mới trong lần dự Đại hội Văn nghệ Tỉnh coi như xong. Dẫu vậy tác giả vẫn ước rằng chuyện nàng để quên tiền là không thật, ước rằng chàng sẽ chinh phục được trái tim nàng.

            Tiễn tác giả ra về, chàng nói: “Có lẽ hè này tôi sẽ làm từ thiện. Tôi sẽ dạy ngoại ngữ hay nhiếp ảnh miễn phí cho các em vùng sâu vùng xa. Nhất định tôi sẽ gặp nàng”.

            Riêng với tác giả lúc ấy cứ nghĩ mãi về cái truyện ngắn kể về nàng Minh Khanh, với những giằng xé và ấm lạnh cuối trời. Nghề viết thêm một lần thương khó./.

 

Đức Linh, mùa hạ 2010

N.T

Tác giả: Nguyễn Trung, gv THCS Nam chính, Đức Linh, Bình Thuận

Địa chỉ:               Nguyễn Trung, Kp.7, Võ Xu, Đức Linh, Bình Thuận

Di động: 0985733144.                      Email: gagiaogan@yahoo.com.vn

Họ được cấu thành từ thịt

Truyện ngắn

                                                                                        Terry Bisson (Hoa Kỳ)

“Họ được cấu thành từ thịt.”
“Thịt?”
“Thịt. Họ được cấu thành từ thịt.”
“Thịt?”
“Không còn nghi ngờ gì nữa. Chúng tôi đã thu thập được một ít từ các phần khác nhau của hành tinh, đưa họ lên trạm không gian, và khảo sát tất cả một cách kĩ lưỡng. Họ hoàn toàn là thịt.”
“Không thể nào như vậy. Còn tín hiệu sóng vô tuyến? Những thông điệp đến từ các vì sao?”
“Họ sử dụng sóng vô tuyến để nói chuyện, nhưng các tín hiệu không phải phát ra từ họ. Tín hiệu đến từ các cỗ máy.”
“Vậy thì ai chế tạo ra những cỗ máy ấy? Đó là người mà chúng ta cần liên lạc.”
“Họ làm ra máy. Đó là những gì tôi đang cố gắng bảo cho bạn biết đây. Thịt sản xuất ra máy.”
“Điều đó thật lố bịch. Làm thế nào thịt có thể chế được máy móc? Bạn đang yêu cầu tôi tin là thịt biết tri giác.”
“Không phải tôi đang yêu cầu bạn, tôi đang nói cho bạn biết. Những sinh vật này là loài duy nhất có khả năng nhận thức trong phạm vi không gian này và họ được cấu thành từ thịt.”
“Có lẽ họ giống như orfolei, bạn biết đấy, trí thông minh nguồn gốc từ các-bon chuyển hóa qua giai đoạn thịt.”
“Không hề. Họ sinh ra là thịt và chết đi cũng…thịt. Chúng tôi đã nghiên cứu dăm ba quãng đời của họ, chuyện đó cũng không mất nhiều thời gian lắm. Bạn có bất kỳ ý tưởng gì về quãng đời, tuổi thọ của thịt chưa?”
“Xin miễn cho tôi. Được rồi, có lẽ họ toàn thịt, bạn biết đấy, như weddilei, một cái đầu thịt với một bộ não điện plasma bên trong.”
“Không, Chúng tôi đã nghĩ tới điều đó, bởi vì họ hoàn toàn có những cái đầu thịt, như weddilei. Nhưng tôi đã nói với bạn rồi, chúng tôi đã kiểm tra kĩ lắm. Thịt không là thịt.”
“Không não?”
“Ồ, được rồi, có một bộ não. Chỉ là bộ não được cấu thành từ thịt. Đó là tất cả những gì mà từ lúc nãy đến giờ tôi đã và đang cố gắng bảo cho bạn biết.”
“Vậy…chứ cái gì…phát ra…tư tưởng?”
“Bạn thật sự không hiểu gì hết, phải không nào? Bạn đang khước từ việc đề cập tới những gì tôi đang nói cho bạn biết? Bộ não để tư duy là thịt.”
“Tư tưởng… thịt! Bạn đang yêu cầu tôi tin thịt biết suy nghĩ đó!”
“Vâng, thịt tư duy! Thịt ý thức! Thịt yêu đương. Thịt mộng mơ. Tất tần tật là thịt. Bạn bắt đầu hình dung ra chưa hay tôi phải kể lại từ đầu?”
“Trời ạ. Vậy là bạn không đùa. Họ được cấu thành từ thịt.”
“Cám ơn. Cuối cùng… vâng…quả thực họ được cấu thành từ thịt. Và họ đã cố liên lạc với chúng ta hầu như suốt một trăm năm-của-họ.”
“Trời ạ. Vậy thịt này có ý định gì?”
“Đầu tiên, họ muốn nói chuyện với chúng ta. Sau đó, tôi cho rằng họ muốn khám phá vũ trụ, liên lạc với những nền văn minh khác, những loài có khả năng tri giác khác, trao đổi ý tưởng và thông tin… bình thường thôi.”
“Chúng ta có nhiệm vụ nói chuyện với thịt.”
“Đó cũng là một ý. Có thông điệp của họ gửi đến qua sóng vô tuyến. Xin chào. Có ai ngoài đó. Có ai ở nhà. Đại loại như vậy.”
“Thế là họ thực sự muốn…nói chuyện. Họ sử dụng từ ngữ, ý tưởng, khái niệm chứ?”
“Ồ, vâng. Ngoại trừ việc họ làm điều đó bằng thịt.”
“Tôi nghĩ rằng bạn vừa mới bảo tôi rằng họ đã sử dụng sóng vô tuyến.”
“Chính xác, nhưng bạn đoán xem có gì trên sóng vô tuyến nào? Âm thanh thịt. Bạn biết bằng cách nào đó khi bạn phát, vỗ ben bét vào miếng thịt, nó tạo ra một thứ tiếng động không? Họ nói bằng cách đập đen đét các miếng thịt vào nhau. Thậm chí họ còn có thể hát bằng cách bóp xịt không khí qua thịt của họ.”
“Trời ạ. Thịt hát. Thêm chuyện này nữa nói chung là quá đủ. Vậy thì bạn cho biết ý kiến đi, bạn có lời khuyên nào?”
“Chính thức hay không chính thức?”
“Cả hai.”
“Chính thức, chúng ta được yêu cầu giữ liên lạc, chào đón và kết nối với mọi nền văn minh, với bất kỳ sinh vật có khả năng tri giác hay các dạng tồn tại biết tư duy trong toàn bộ cung không gian này mà không định kiến hoặc làm phương hại, không thiên vị. Không chính thức, tôi khuyên rằng chúng ta xóa đoạn ghi âm, hủy hồ sơ và quên đi mọi chuyện.”
“Nãy giờ tôi chỉ hy vọng bạn sẽ nói thế.”
“Nói điều này dường như khó nghe, nhưng phải có giới hạn chứ. Chúng ta có thực sự muốn liên lạc với thịt không nhỉ?”
“Tôi đồng ý trăm phần trăm. Nói gì đây? Xin chào, thịt. Mọi chuyện thế nào? Nhưng việc này đi đến đâu? Có bao nhiêu hành tinh ở đây mà chúng ta phải giao du nào?”
“Chỉ một. Họ có thể đi đến các hành tinh khác trong các container thịt đặc biệt, nhưng họ không thể sống trên đó. Và do họ là thịt nên họ chỉ có thể đi qua không gian C, môi trường mà giới hạn họ ở tốc độ của ánh sáng và dẫn tới khả năng bắt liên lạc với họ là rất mong manh, thực tế là vô cùng bé.”
“Vì vậy, chúng ta chỉ cần lờ đi, vờ như thiên hà hoàn toàn lạnh lẽo vắng lặng không người.”
“Đúng thế.”
“Phũ phàng quá. Nhưng chính bạn đã nói, ai muốn gặp thịt? Và… họ đang ở trong khoang trạm không gian của ta, bạn đã khảo sát kỹ lưỡng rồi mà? Bạn có chắc là họ sẽ không nhớ chứ?”
“Họ sẽ được xem như những người lập dị nếu họ nhớ. Chúng ta đã đi sâu vào đầu của họ và làm dịu thịt của họ để chúng ta chỉ là một giấc mơ đối với họ.”
“Mơ tới thịt! Thật kỳ lạ mà hợp lý rằng chúng ta nên trở thành một giấc mơ của thịt.”
“Và chúng ta đã đánh dấu toàn bộ khu vực không bị kiểm soát.”
“Tốt. Đồng ý, chính thức và không chính thức, quyết thế đi. Còn những sinh vật khác? Bất cứ loài thịt thú vị nào nữa ở phía ấy của thiên hà?”
“Có, một tập hợp bầy đàn thông minh khá e thẹn mà duyên dáng cốt lõi tạo thành từ hy-đrô ở một ngôi sao nhóm chín trong khu vực G445. Cách thời điểm tiếp xúc hai chu kỳ của dải ngân hà, muốn được thân thiện trở lại.”
“Họ luôn luôn quay xung quanh thế đấy.”
“Sao lại không nhỉ? Hãy hình dung mà xem, vũ trụ sẽ trở nên im lìm lạnh lẽo không thể chịu nổi, cô đơn lạnh giá không thể tả được nếu phải trơ trọi một mình…”●
Nguyễn Trung dịch

Dịch từ nguyên bản Tiếng Anh (They’re Made out of Meat )

Nguồn: http://www.eastoftheweb.com/short-stories/indexframe.html

Tác giả: *Terry Bisson hiện sống ởOakland,California, Hoa Kỳ

*Nguyễn Trung – Giáo viên THCS Nam Chính, Đức Linh, Bình Thuận

Địa chỉ:  Nguyễn Trung tổ 6, khu phố 7, Võ Xu, Đức Linh, Bình Thuận

Đt:0985733144

Email: gagiaogan@yahoo.com.vn

Rau đắng


Chị nằm đấy,da xanh tái, gầy guộc, thở pheo pheo… Đôi mắt lờ đờ mệt mỏi. Người chồng bồn chồn ngoài cửa sổ phòng hồi sức nhìn vào. Thỉnh thoảng đôi mắt họ giao nhau, dường như giữa hai người thoáng lên chút ân hận. Có lẽ chị ân hận vì đã nỡ bệnh tật, gieo sự khốn cùng cho gia đình. Có lẽ anh ân hận vì không đủ khả năng tiền bạc chữa bệnh cho vợ, để giờ đây chị đang nằm trong ranh giới giữa cái sống và cái chết, mong cầu vào một phép huyền nhiệm nào đấy…

Người bác sĩ lặng lẽ khám bệnh, đăm chiêu.Chị bị hở van tim nặng, suy tim đã vào kỳ thứ ba, và đang sốc do sốt xuất huyết. Mồ hôi lấm tấm trên gương mặt người bác sĩ, đây quả thực là một cas bệnh vượt quá khả năng tuyến điều trị của anh.Điều trị sốt xuất huyết ở người lớn khác hẳn điều trị cho trẻ em. Bộ Y tế cũng chưa có phác đồ chuẩn.Vả lại, truyền dịch để điều trị sốc trong cơ địa suy tim nặng như thế này thì…

-Truyền Lactate Ringer. Năm trăm mililít trong 1 giờ.Đặt monitoring.Hộ lý cấp 1.Chuẩn bị cho tôi bộ đo CVP. Mời hội chẩn lãnh đạo.

Ghi y lệnh và giao cho điều dưỡng thực hiện, anh vẫy tay mời người chồng, phờ phạc và lởm chởm râu ria vì lo lắng…

-Tình hình bệnh của chị rất nặng.Thật tình mà nói chúng tôi chưa có kinh nghiệm trong điều trị sốt xuất huyết ở người lớn, mà chị nhà lại bị suy tim nặng, truyền dịch trong điều kiện như thế này rất nguy hiểm.Có thể chúng tôi sẽ hội chẩn và chuyển chị về tuyến trên.

Gương mặt người chồng thoáng tái đi, đôi môi run run mấp máy định nói điều gì, nhưng tất cả những cố gắng của anh rốt cục chỉ bật ra tiếng dạ khe khẽ.

Người bác sĩ đứng dậy đi ra ngoài.Anh muốn hít chút không khí trong lành để xua đi cái cảm giác nặng nề bức bối trong phòng trực.

– Trường hợp này nên chuyển viện – bác sĩ giám đốc nói – Ở đây mình không đủ điều kiện để chữa trị.

Giám đốc nói đúng, luôn luôn là thế.

-Tại sao anh không đồng ý ký tên cam kết chuyển viện? Tình hình bệnh của chị rất nặng, chẳng lẽ chúng tôi chưa nói rõ mọi chuyện cho anh hay sao? Giọng người bác sĩ có chút bực bội pha lẫn mệt mỏi.
-Dạ…
-Anh cần hỏi gì thì cứ trình bày nhanh lên, thứ nhất là tình hình bệnh của chị không thể trì hoãn, thứ hai là tôi còn nhiều bệnh nhân đang đợi khám…
-Thưa bác sĩ, em biết là vợ em được chuyển về tuyến trên thì có hy vọng hơn, nhưng… nhà hoàn cảnh neo quá bác sĩ.Em chỉ còn hơn 100 ngàn dằn túi, còn hai đứa nhỏ ở nhà… Chuyển về tuyến trên em chẳng biết bấu víu đâu, mà cũng không biết gửi con ở đâu…

Người bác sĩ đăm chiêu.Hơn chục năm bám trụ ở khoa HSCC này, anh đâu còn lạ lẫm với những cảnh ngộ này.Có những người kiên quyết xin về nhà để chết, không chịu về tuyến trên lọc thận, vì nếu tôi lọc thận thì cũng kéo dài được vài năm, rồi đất đai cũng bán hết, con tôi phải nghỉ học. Vậy sao anh không mua bảo hiểm. Dưới đó người ta biết mình bệnh thận, người ta lèng èng không chịu bán bác sĩ ơi…

Anh nhớ lời ba anh dặn khi hai cha con ngồi bên vệ đường đón xe cho anh vào Nam lập nghiệp: “ Con phải luôn luôn cố gắng học tập, trau dồi kiến thức, và nhất là phải coi bệnh nhân như người thân của mình, có vậy con mới toàn tâm chữa bệnh cho họ.Bao giờ cũng đặt quyền lợi bệnh nhân trên hết, rồi mới tới bệnh viện, sau cùng mới tới bản thân”.Ba ơi, con chỉ có thể chữa bệnh cho người, còn bệnh xã hội, bệnh vô cảm, bệnh tỉa tót bộ lông của mình trước nỗi đau của người khác thì con bất lực, con không phải là bác sĩ thú y.

-Trăm sự nhờ bác sĩ,… em nghĩ bác sĩ cố gắng thêm một chút,… em nghĩ là bác sĩ sẽ cứu được vợ em…

Cuộc đời hành nghề có thể có đôi lần ân hận, nhưng không bao giờ để phải hối hận…Câu nói của Người Thầy luôn văng vẳng bên tai anh, trong những cas thập tử nhất sinh, như chùm sao Thập Tự Phương Nam định hướng giúp anh vượt qua những thời khắc ngã lòng trong những giờ phút chống chọi với tử thần để kéo lại những sinh mạng…

-Thôi được, tôi sẽ cố gắng, nếu qua được, đây là phước phận của anh chị…

Anh biết anh sẽ đối phó với luồng bão dư luận khi đi ngược lại quyết định hội chẩn, ngược lại quyết định của giám đốc. Nếu trường hợp này qua khỏi thì không sao, nhưng nếu thất bại , bệnh nhân tử vong, anh sẽ trả lời như thế nào khi kiểm thảo tử vong, thậm chí trả lời như thế nào trước Hội Đồng Kỷ Luật. Thời buổi này rất nhiều cái hội đồng đặt ra chủ yếu để bới móc, xoi mói, để hạ đối thủ bằng những đòn đểu. Anh rất biết.Lương tâm là thứ rất xa xỉ, xa xỉ đến độ khó để nhận ra nó trên đường đời, thậm chí coi như cỏ rác, bởi vì nó , khốn nạn thật, là thứ được nhân danh nhiều nhất để thực những hành vi bỉ ổi đê tiện nhất.

-Báo cáo giám đốc, gia đình bệnh nhân không đồng ý chuyển viện…
-Sao vậy, cậu có giải thích kỹ lưỡng cho họ chưa…
-Đã đầy đủ…

Giải thích, một từ khá chung chung, có thể là cái bung xung cho bất cứ rắn rít chui vào.Không muốn phẫu thuật khi đang dở ván bài sát phạt, giải thích cho bệnh nhân rằng tình trạng nặng lắm, phải chuyển tuyến trên. Không muốn để bệnh nhân chết tại viện sẽ bị kiểm thảo tử vong phiền phức, giải thích cho về.Nhiều khi bệnh nhân chết ngay khi xe chuyển viện vừa ra khỏi cổng. Đẩy trách nhiệm là cách hay nhất khi người ta không có can đảm đối diện với trách nhiệm.Ôi ngôn từ…

Anh quyết định đặt catheter để đo áp lực tĩnh mạch trung tâm trong sự phản đối của bác sĩ giám đốc và vài đồng nghiệp.Cậu cũng biết rằng đặt catheter trong trường hợp này khá nguy hiểm chớ, nếu xuất huyết không cầm được…Ô, người sáng suốt luôn có nhiều lý do để từ chối, chỉ có người ngu tối mới có nhiều công việc để làm…

Trong đêm đó, anh đã thức cùng những vì sao khuya trên thảo nguyên vùng núi Alpes của Daudet không phải để canh cho giấc ngủ của nàng Stéphanette mà là giành giật lại sự sống của người đàn bà kiệt sức.Có những lúc dường như tuyệt vọng,bọt hồng đã trào lên mũi miệng bệnh nhân trong khi huyết áp vẫn kẹt, nhưng rồi “ người thầy thuốc không chữa bệnh, chỉ chữa người bệnh ”, anh đã chiến thắng.

Mệt và đói, người bác sĩ ăn cơm điểm tâm với đĩa rau đắng, thứ rau anh vẫn thích. Ánh mắt sáng rỡ của người chồng trên gương mặt khắc khổ sạm nắng lấp ló ngoài cửa căn – tin bệnh viện.

-Vào đây anh, ăn sáng đi.
-Dạ, em ăn rồi.Bác sĩ…thích ăn rau đắng à?
-Vâng, món ăn tôi thích từ những ngày tôi học trường Y, nó cũng cứu đói cho tôi mấy lần đó…
-Dạ…
-Chị đã qua cơn nguy kịch, nhưng diễn biến vẫn còn khó lường, phải nằm săn sóc đặc biệt ít nhất 24h nữa.
-Bao giờ bác sĩ thay ca trực ạ…
-Đúng ra là sáng nay sau khi giao ban, nhưng bệnh nhân còn theo dõi nên trưa tôi mới về…
-Dạ…Em đã gửi tiền ăn sáng cho bác sĩ rồi, cảm ơn bác sĩ em đi…
-Kìa anh, giữ tiền mà…
Người đàn ông đã biến mất sau cánh cửa.

Trưa hôm ấy, trên xe của người bác sĩ cột sẵn một bao rau đắng.Người đàn ông xoa tay ấp úng, dạ nhà nghèo không có gì, bác sĩ đừng chê, em mới chạy về hối hai đứa nhỏ với em hái được này, bác sĩ nhận giùm em…

Đám điều dưỡng cười vang khi thấy món quà hối lộ của người thầy thuốc đi thong dong ra cổng bệnh viện, hãnh diện qua mặt các chú công an mà như một khoảng trời hồng đang bừng sáng…rồi hòa dần vào dòng người đang tất bật ngược xuôi  dưới  gắt nắng một trưa hè.

Hết.

BQH.

Những cánh bướm

Truyện ngắn
Những cánh bướm
Roger Dean Kiser (Mĩ)

Có một thời trong đời, cái đẹp là một cái gì đó thật đặc biệt với tôi. Có lẽ lúc tôi sáu hay bảy tuổi thì phải, chỉ vài tuần hoặc có thể một tháng trước lúc cô nhi viện biến tôi thành một ông cụ non.


Mỗi buổi sáng tại cô nhi viện, tôi thức dậy, xếp mền gối như một anh lính nhỏ đã được huấn luyện thành thói quen và sau đó tôi sẽ đứng vào một trong hai hàng thẳng tắp, hành quân cà nhích cà nhích dần đến chỗ ăn sáng với hai, ba chục cậu trai khác, những bạn sống trong nhà tập thể cùng tôi.
Một buổi sáng thứ bảy, sau bữa sáng, tôi trở về nhà tập thể và nhìn thấy người trông nom cô nhi viện đang đuổi theo những con bướm chúa xinh đẹp – phải tới hàng trăm con ẩn trong những bụi cây khô rải rác quanh cô nhi viện.
Tôi chăm chú quan sát ông ta đang bắt loài xinh đẹp này, từng con, từng con một, rồi gỡ chúng ra khỏi vợt lưới và sau đó dùng ghim kẹp đầu và cánh chúng, găm vào một tờ bìa dày cứng.
Hủy hoại những thứ đẹp đẽ đến vậy thì thật tàn độc. Tôi đã nhiều lần lang thang nơi các bụi cây, chỉ mình tôi, cốt là để bướm có thể đậu trên đầu, mặt và tay tôi để rồi tôi có thể ngắm chúng thật gần.
Khi điện thoại reo, ông trông nom cô nhi viện dựng tấm bìa lớn sát vào bậc cấp xi măng và đi vào trong để nghe điện thoại. Tôi lại đó, nhìn con bướm ông ta vừa ép vào. Nó vẫn còn nhúc nhích vì vậy tôi cúi xuống, chạm vào cánh nó làm một cây ghim tuột ra. Nó bắt đầu giẫy đập, bay lảo đảo vòng vòng cố thoát đi nhưng vẫn còn cây ghim gắn chặt bên cánh kia. Cuối cùng cánh nó đứt lìa và con bướm rơi xuống đất, chỉ còn rung lên sơ sơ nhè nhẹ.
Tôi nhặt cái cánh đứt và con bướm lên, nhổ nước bọt lên cái cánh của nó rồi cố gắn dính lại như cũ để nó có thể bay xa, hưởng tự do trước khi ông trông nom cô nhi viện trở lại. Nhưng cái cánh không chịu dính vào.
Điều tiếp theo tôi biết là ông trông nom cô nhi viện tiến ra khỏi cái cửa sau kế bên phòng chứa rác và bắt đầu hét la tôi. Tôi nói với ông ta tôi có làm gì đâu, nhưng ông ta không tin tôi. Ông ta chộp tờ bìa các tông và dùng nó quật ngay đỉnh đầu tôi. Kính thưa các loại mảnh bướm bướm văng khắp nơi. Ông ta ném tấm bìa xuống đất và bảo tôi lượm, bỏ vào thùng rác trong cái phòng ở phía sau nhà tập thể rồi ông ta bỏ đi.
Tôi ngồi đó, giữa chỗ dơ bẩn, bên cái cây cổ thụ, lâu ơi là lâu, gắng ghép các mảnh bươm bướm với nhau để tôi có thể mai táng tất cả…nguyên vẹn, nhưng quá khó để thực hiện. Vì vậy, tôi đã nguyện cầu cho chúng, rồi tôi xếp hết vào hộp đựng giày cũ mèm và chôn cất chúng dưới cái pháo đài mà tôi đã xây đắp trong khu đất ngoài đám tre lớn, gần những bụi cây mâm xôi.
Hàng năm, khi loài bươm bướm trở về cô nhi viện tranh nhau đậu lên người tôi, tôi sẽ cố gắng xua chúng đi bởi vì chúng không biết rằng cô nhi viện là một nơi tệ hại để sống và là một nơi rất tệ hại để chết.

L.S dịch.

ĐÔI BẠN

Truyện ngắn của Nguyễn Trung

 
Mẹ thằng Bin cấm thằng Bin tuyệt đối không được chơi với thằng Beo. “Thằng Beo dơ dáy bẩn thỉu, vừa lì lợm lại vừa học dốt… Chơi với nó con chỉ hư…”. Mà mẹ nó có lí. Thằng Beo lì nổi tiếng trong xóm và số một của trường – ba năm lớp một cũng chưa qua được khâu đánh vần ghép chữ. Vừa nghe cô giáo hỏi thăm gia đình thằng Beo mẹ thằng Bin đoán chắc thằng Beo bị ở lại, học chung lớp với Bin nên mẹ Bin đã khéo xin chuyển Bin qua lớp khác.
Hơn thằng Bin ba tuổi nhưng thằng Beo cũng không cao lớn hơn là bao – trí lực lại còn kém xa. Không biết do nguồn gốc xuất thân hay vì môi trường tiếp xúc mà thằng Beo đánh lộn cực giỏi. Nó luôn thắng mặc dù đối phương có thể lớn hơn nó nhiều. Đánh trực tiếp không thắng thì nó đánh du kích, là con gái thì nó chửi, hoặc chọc tức cho đến khóc… Má thằng Beo rất nghiêm khắc. Nó rất sợ mỗi khi ai đó nói “ tao méc má mày”. Cứ có người đến nhà vạch tội chắc chắn hôm đó nó khỏi ăn cơm.
Sau trận đòn thường thì thằng Beo rất ngoan, hiền khô. Nhưng cũng chỉ vài ngày là lâu nhất. Rồi đâu lại vào đấy.
Má thằng Beo góa chồng ở tuổi mới ngoài hai mươi, đi thêm bước nữa sinh ra chị Ba nó. Má nó gồng gánh đủ nghề cũng không lo nổi cái ăn. Ông chồng mới không muốn nuốt chén củ mì cõng gạo nên lặng lẽ cuốn gói ra đi. Một nách hai con, má nó theo người ta bán vé số dạo. Mười năm sau má nó lại “bước lén lút” … Thế là nó được có mặt trên cõi người.
Nghèo khó, lam lũ đã khiến việc kiếm ăn được má thằng Beo đặt trên việc giáo dục, nghĩa là khác xa mẹ thằng Bin.
Mặc. Cấm thì cấm. Thằng Bin và thằng Beo vẫn lén chơi với nhau qua cái lan can. Thằng Bin sẽ bị no đòn của đám trẻ nếu hôm ấy không có vệ sĩ Beo; vậy mà chỉ vài giờ sau Bin lại bị no đòn khi mẹ thấy nó và thằng Beo mút chung que kem chảy nước ướt nhẹp!?…
Hàng rào vô hình càng siết chặt hơn.
-Beo! Mẹ tao về!
Vèo. Thằng Beo biến mất bên kia lan can…
Mẹ thằng Bin chạy xe như bay khi sực nhớ nó ở nhà một mình, trời mưa như trút nước.
Nghe tiếng gọi khẽ, bước vội qua lan can, người mẹ chưng hửng khi thấy thằng Bin đang ngon giấc trên cái mền rách lót trong cái võng cũ !

Liếc mắt đưa tình

CAROLYN STEELE AGOSTA (Mĩ)

Lúc đầu thì chẳng có chút tổn hại nào.

Tôi thực sự xem nhẹ chuyện đó, chỉ tại tính khí tôi hơi thất thường ấy mà. Ý tôi là, khi bạn 42, có 3 nhóc và một ông chồng và nhiều trách nhiệm, bạn cũng trông đợi những hứng thú để vui sống nữa chứ? Khác xa thói lẳng lơ bốc đồng quá khích, chẳng hạn như khi bạn phải kìm nén đam mê và tất cả các mạch máu của bạn căng tràn hứng khởi.
Đó là sự thật, gần đây tôi rất hay để ý đàn ông đặc biệt là tay họ. Đừng hỏi tôi tại sao, nhưng tôi đột nhiên trở nên chết mê chết mệt cánh tay của đàn ông. Cẳng tay có lông, gân guốc và cơ dưới khuỷu tay căng nở không thấy ở tay phụ nữ. Tôi khát khao, Chúa tha tội, bàn tay đàn ông, vuông vức mạnh mẽ mà tôi thấy ở khắp nơi.
Không chỉ đàn ông trẻ thôi đâu, xin bạn nhớ kỹ nhé. Tôi còn để ý những ông sồn sồn nữa. Đàn ông tứ ngũ tuần, những người có lẽ nghĩ rằng không có người phụ nữ nhìn họ theo cách đó nữa. Chủ yếu tôi thích những người còn nhiều tóc và mặt bụi bặm phong sương, những người từng trải, bạn biết không? Tóc cột kiểu đuôi ngựa ở những người lớn tuổi cũng thu hút sự chú ý của tôi. Còn đây là một gã trẻ, tôi luận thế. Có thể tôi sai. Biết đâu chỉ là một gã ghét đi cắt tóc.
Dù sao thì tôi cũng đang ngồi đó, tại quán cà phê, đọc một cuốn sách của Robin Hemley và nó làm cho tôi bật cười. Tôi nhìn xung quanh xem thử có ai để ý không và một người đàn ông mỉm cười với tôi. Anh ấy cũng đẹp trai. Anh ấy đang ngồi ở bàn, đọc một tờ tạp chí gì gì đó, không phải về mô-tô hay máy tính hay giải trí, đó là tờ The New Yorker. Đích thị loại có học, loại đỏ hoe mắt trước bồn rửa mặt đây.
Tôi tặng anh một nụ cười rồi đọc tiếp. Tôi rục rịch không yên, bắt chéo chân, hơi ưỡn người cho thẳng lưng. Khoe ngực, dì tôi thường bảo thế. Tay chống cằm, tôi để cổ cong chút xíu, tạo vẻ thư thái. Đó là ngôn ngữ cơ thể: “Tôi quan tâm đấy”, hay đại loại thế. Vị khách nữ trước mặt vô ý làm cà phê đổ văng tung tóe. Cái khay rớt đánh xoảng xuống sàn. Tôi liếc nhanh qua Ngài Quyến Rũ và thấy anh đang nhìn tôi. Vì vậy, tôi mỉm cười. Và rồi, lạy Chúa, tôi đá lông nheo.
Chỉ là khẽ nháy mắt, chỉ là đơn giản thông tin rằng anh đó, tôi đó và cả hai ta cùng chứng kiến một hình huống khá khôi hài và rằng, có lẽ, bằng cách nào đó cả hai ta biết nhau nhiều hơn bình thường tí đỉnh âu cũng là cái duyên nho nhỏ, nhưng tất cả có vậy. Tôi thề.
Nhưng chừng đó là đủ.
*
Bởi vì điều tiếp theo tôi biết, anh đã cầm tách cà phê và tờ The New Yorker lên và tiến lại phía tôi, hơi nhướn mày xin phép ngồi cùng và tôi gật đầu, gật đầu, vẻ mình không chắc chuyện này lắm. Anh hỏi tôi về cuốn sách của tôi và tôi hỏi anh về tờ tạp chí của anh và tôi bảo, một cách khiêm tốn, rằng tôi là nhà văn và anh bảo, một cách khiêm tốn, rằng anh là nhạc sĩ, dù chúng tôi có thực sự là một kế toán viên và một phân tích viên hệ thống đi nữa thì chúng tôi cũng hiểu rằng nghề nghiệp chỉ là chuyện nhỏ. Tôi giới thiệu tên mình và anh cho tôi biết tên anh, một trong những tên tôi luôn luôn ngưỡng mộ. Anh có mái tóc muối tiêu, hơi xoăn, dài phủ cổ chiếc áo sơ mi. Khóe mắt anh có nếp nhăn và cánh tay gập cong khi anh chống khuỷu tay, ngả người về phía trước nói chuyện với tôi. Giọng anh nhỏ nên tôi cũng phải chồm sát. Tôi mỉm cười khoe lúm đồng tiền, hy vọng rằng hơi thở mình không có mùi cà phê và chúng tôi tiếp tục nói chuyện. Về sách, nhạc và rạp. Về chuyện khó tìm chỗ đậu xe ở thị trấn này và giao thông xe cộ mới bát nháo làm sao. Anh kể anh sống gần South Park và tôi kể tôi gần khu trường đại học và chẳng mấy chốc cà phê của chúng tôi nguội lạnh và không hiểu sao đã một tiếng đồng hồ trôi qua.
Thực sự đến giờ tôi phải về và anh tiễn tôi ra xe, ơn trời nó còn khá sạch, không một mẩu thức ăn vặt McDonald tôi ưa dính trên ghế trước. Anh bảo anh sẽ dự bình thơ thứ Sáu tới bởi bạn anh đang chơi sáo cho vài thi sĩ còn tôi thú thật với anh tôi chưa bao giờ nghe bình thơ và anh khuyên tôi nên thử. Vì vậy, tôi nói có lẽ tôi sẽ tới rồi tôi lái xe đi với hai bàn tay đẫm mồ hôi trên vô lăng.
Tôi không có gì để than phiền về người chồng của tôi, dễ hiểu thôi. Anh ấy yêu thương tôi, anh ấy chu đáo, sống có trách nhiệm. Anh ấy không những gợi cảm mà còn sạch sẽ gọn gàng đến… từng chiếc vớ. Nhưng vào tối thứ Sáu, tôi có mặt ở buổi bình thơ chết tiệt  làm vẻ như tôi đang tư duy nhưng thực ra tôi chỉ đảo mắt tìm Ngài Đẹp Trai mà nãy giờ ngóng mỏi cổ vẫn không thấy. Tôi cảm thấy mình như một con ngốc và tôi chuẩn bị bỏ về (ý tôi là chừng dăm phút nữa thôi) thì anh bước vào. Và anh đá lông nheo với tôi.
Thật chật chội và ồn ào, mọi người mải nói chuyện đâu để ý người phụ nữ trong bộ đồ bó màu tía tóc hung đang ngoạm thơ-mì-ống. Khi anh nắm khuỷu tay tôi và dẫn tôi đến một góc yên tĩnh hơn, tay tôi nổi da gà. Anh hỏi tôi có muốn ra khỏi đó không, tôi gật đầu và đột nhiên đầu gối của tôi trở nên lỏng lẻo, tôi e nếu bước đi, tôi sẽ khuỵu xuống mất, trông chẳng hấp dẫn tí nào.
Rồi tôi cũng lê được người vào xe theo anh tới một quán bar đèn mờ, yên tĩnh và chơi nhạc xưa. Chúng tôi nói chuyện và khiêu vũ và anh ôm eo tôi, nơi chủ yếu quấn dây tạp dề và, như người ta nói, để chồng con đeo bám, nơi cong cong mềm mềm gợi cảm. Tôi cố không nghĩ về nó giống như tôi cố không đề cập đến chuyện cả hai chúng tôi Ngài Hào Hoa và tôi đều đang đeo nhẫn cưới. Bởi vì chúng tôi là chúng tôi, và chúng tôi không tự lừa dối rằng có gì đâu, rõ là một bài tập thôi mà.
Bạn biết đấy, với tôi thì có vẻ như sau tuổi 40, bạn trở nên vô hình. Ồ, bạn vẫn ở đó và mọi người nhìn bạn nhưng họ không thực sự THẤY bạn. Họ nhìn thấy người mà có cô con gái bây giờ là một thiếu nữ, người phải gánh vác và có trách nhiệm làm cho mọi thứ đâu ra đấy. Một người không thể có những ước ao lẫn hoài nghi và khao khát dang dở. Một người có thể gây chút bất ngờ ngạc nhiên thú vị.
Tôi chăm chú nhìn Ngài Vẫn Còn Sức Sống và tôi có thể thấy rằng anh còn khoái rock’n’roll và vẫn bảnh chán khi ngồi sau tay lái của một chiếc Corvette và vẫn còn một chút băn khoăn: mình trông thế nào trong mắt người phụ nữ trẻ hơn – là tôi với anh. Vì vậy, tôi nở nụ cười liếc mắt đưa tình và anh đá lông nheo lại, tuyệt vời làm sao. Chúng tôi nhảy và tôi cảm thấy thật lạ thường khi ở trong vòng tay của người khác, một người đàn ông khác, người cao hơn chút và đô hơn chút so với chồng tôi, với một giọng nói khác và đôi môi khác và đôi mắt khác. Thật khác thường, và sau đó nó thậm chí còn kỳ lạ hơn khi anh hôn tôi, đó là điều anh làm, ngay tại đấy, giữa sàn nhảy. Tôi chưa hôn môi một người đàn ông khác hơn 20 năm nay và giờ môi anh gắn chặt môi tôi. Một cảm giác khác lạ, nụ hôn có hương vị lẫn kiểu cách khác lạ, hơn thế nữa, nó là thực, tôi đang tồn tại, đang làm điều này.
Tôi bắt đầu lắc nhẹ, run rẩy, rung lên như một cái âm thoa chết tiệt, cho đến khi mà anh có lẽ nghĩ rằng nụ hôn đê mê của mình đã đưa tôi tận chín tầng mây, nhưng thực ra còn khuya. Tôi chỉ run lên vì sợ khi tôi nhận ra rằng tôi đang suy nghĩ về quá nhiều thứ cơ, và tăm tối vụt biến khỏi đầu óc tôi.
Anh cười nhẹ, lộ vẻ hài lòng khiến tôi ngượng chín cả người. Chúng tôi trở lại bàn. Anh nhìn tôi chằm chằm – tôi nghĩ rằng, đúng, ngắm nghía kĩ tôi. Tôi chưa chuẩn bị để trở thành một bà già, để quẳng hết niềm vui lại phía sau. Tôi muốn nhún nhảy đi đứng thật điệu nghệ lả lướt, muốn đàn ông phải liếc nhìn rạo rực, hít hà khát thèm.
*
Rồi tôi bắt đầu nghĩ có lẽ đây là nguyên nhân trước hết của việc gian dối để tìm kiếm ánh mắt nồng cháy của người khác, để nhớ họ không phải là người như tất cả mọi người lẫn bản thân họ vẫn hình dung lâu nay đâu nhé.
Tôi cũng ngắm anh. Tôi cũng nhìn thấy một người đàn ông sợ hãi như tôi, sợ trở thành vô hình, sợ rằng sức trai tráng hay tuổi xuân đã lùi về quá khứ, đã vẫy tay chào, sợ mình đã quá trưởng thành. Vì vậy, tôi tới bàn, nắm lấy tay anh – bàn tay to, khỏe, chai và ấm – tay của một người đàn ông thạo việc, biết sửa nhiều thứ. Tôi vuốt ve cổ tay anh, ngầm bảo anh biết: anh vẫn còn trông ngon không chịu nổi. Tôi nghĩ về tất cả những điều tôi chưa từng làm và tất cả những điều tôi sẽ không còn cơ hội, rồi tự hỏi phải chăng là quá muộn.
Sự gấp gáp hối hả dâng trào cơ thể, bắt đầu với đôi môi của tôi căng nở và nóng bỏng, chết tiệt, tia hủy diệt. Nhưng không phải, nó là tia sáng lòa của nhận thức rõ ràng rằng tôi sẽ không làm gì cả. Bởi vì trong số tất cả những điều tôi muốn làm trong đời, điều này không có trong list.
Tôi trao cho Ngài Lẽ Ra Là một nụ hôn vội trên má. Tôi sẽ chìm đắm trong mơ màng về anh một thời gian với chút dằn vặt tội lỗi, trong mơ màng về nụ hôn ngày ấy khi tôi không thể kích hoạt khởi động lại bằng trợ lực những khát khao thầm kín. Tôi lái xe về nhà và ngồi một lúc ở trong xe, nhìn lên cửa sổ phòng ngủ còn sáng đèn.
Bạn biết đấy, đôi khi một cú đá lông nheo thực sự chỉ là một tật giật cơ do căng thẳng bất ngờ lỗi bởi một tế bào thần kinh, một bất thường của các khớp thần kinh dẫn đến sai lệch. Các cơ tiếp tục co giật cho đến khi qua trạng thái kích thì trở nên dịu xuống, như nhảy cóc đĩa ghi âm cũ đang quay 45 vòng một phút, rồi tất cả mọi thứ sẽ trở lại bình thường. Tôi cho rằng phải vậy, cái cách mà âm nhạc thể hiện tốt nhất.

Thanh Nguyên dịch